Türkiye’de Binlerce Hasta Organ Nakli İçin Umut Bekliyor
Türkiye'de organ nakli bekleyen 33 bini aşkın hasta şifa bulmak için sıra bekliyor. 3–9 Kasım Organ Bağışı Haftası kapsamında Türk Nefroloji Derneği, Türk Yoğun Bakım Derneği ve Organ Nakli Koordinatörleri Derneği bir araya gelerek basın toplantısı düzenledi. Uzmanlar, güçlü sağlık altyapısına rağmen kadavradan organ bağışında istenen düzeye ulaşılamadığını vurguladı.
Türk Nefroloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Aydın Türkmen, 2025 yılının temmuz ayında devreye giren e-Devlet ve e-Nabız sistemleriyle bağışçı beyanlarının üç kat arttığını ve toplam sayının 1 milyona yaklaştığını aktardı. Türkmen, bağış kararının mutlaka aile bireyleriyle paylaşılması gerektiğini belirtti. Paylaşılan verilere göre, 2025 yılında Türkiye'de 5 bin 226 organ nakli gerçekleştirilirken, 2026’nın ilk 10 ayında bu sayı 4 bin 142 oldu. Organ nakli bekleyen 33 bini aşkın hastanın 28 bin 790’ını ise böbrek ve karaciğer nakli bekleyenler oluşturdu.
Türkiye'de böbrek yetmezliği nedeniyle böbrek replasman tedavisi gören hasta sayısının 2025 yılı sonu itibarıyla 95 bin 489'a ulaştığını belirten Türkmen, 2025'te 14 bin 294 yeni hastanın bu tedaviye başladığını, bu kişilerin bin 905’ine diyalize girmeden önce böbrek nakli yapıldığını kaydetti. Diyaliz tedavisinin sağlık bütçesine büyük bir yük oluşturduğunu söyleyen Türkmen, ülkede 800'e yakın nefrolog bulunduğunu ve bu sayının yetersiz kaldığını dile getirdi.
Türk Yoğun Bakım Derneği Başkanı Prof. Dr. Fethi Gül ise canlı vericili nakillerde dünya lideri olan Türkiye'nin kadavradan nakil oranlarında geride kaldığını ifade etti. Gül, 2026’nın ilk 10 ayında beyin ölümü tanısı konulan 2 bin 78 kişiden yalnızca 375’inde organ bağışı gerçekleştiğini, bunun yaklaşık yüzde 18’e karşılık geldiğini açıkladı. Bağış gerçekleşmeyen bin 703 kişinin tamamının tıbben uygun olduğu varsayımıyla, her bağışçıdan 8 kişiye kadar nakil yapılabileceği düşünüldüğünde 13 bin 624 kişiye ulaşabilecek teorik bir potansiyel bulunduğunu belirtti.
Organ Nakli Koordinatörleri Derneği Başkanı Öğr. Gör. Nilgün Bilal, uluslararası verilere göre milyon kişi başına kadavra donör oranının İspanya’da 51,9, İtalya’da 30,9, Birleşik Krallık’ta 20,7, İran’da 12,7 ve Almanya’da 11,7 olduğunu, Türkiye’de ise bu oranın 5,48 seviyesinde kaldığını bildirdi. Bilal, tek bir bağışın tam 8 cana umut olabileceğini ifade etti.
Toplantı sonucunda üç dernek tarafından organ bağışı kültürünün geliştirilmesine yönelik 10 maddelik ortak bildiri yayımlandı.
Kaynak: Birgün
