Taksilerde uzun süredir gündemde olan kartla ödeme zorunluluğu resmileşti. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenleme, taksi taşımacılığında dijital ve mali denetimi güçlendirecek yeni bir dönemin kapısını aralıyor.
Taksimetre ile entegre “Taksi Mali Cihaz” dönemi
Tebliğe göre taksilerde kullanılan taksimetreler artık “Taksi Mali Cihaz” adı verilen yeni nesil ödeme ve kayıt sistemiyle entegre çalışacak. Amaç; kayıt dışılığı azaltmak, belge düzenini güçlendirmek ve kartla ödeme imkanını yaygınlaştırmak.
Yeni sistemde yolculuk başladığı anda cihaz otomatik olarak işlem başlatacak. Yolculuk sona erdiğinde ücret bilgisi taksimetreden cihaza aktarılacak ve fiş ya da e-belge düzenlenecek. Düzenleme açık: Taksimetre tek başına çalışamayacak, cihaz da manuel tutar girişiyle bağımsız işlem yapamayacak.
Taksiyle yolcu taşımacılığı yapanların, en geç 1 Eylül 2026’ya kadar Bakanlık onaylı Taksi Mali Cihaz’ı temin edip kullanıma geçmesi gerekiyor.
Kartla ödeme artık zorunlu
En dikkat çeken değişikliklerden biri ise tüm taksilerde kartla ödeme kabulünün mecburi hale gelmesi. Cihazın devreye alınmasından itibaren 15 gün içinde en az bir banka ya da ödeme kuruluşuyla üye işyeri sözleşmesi yapılacak. Bu şart yerine getirilmezse cihaz pasife alınacak.
Ayrıca bankaların taksilere bağımsız POS cihazı vermesi de yasaklandı. Tüm tahsilat işlemleri yalnızca Taksi Mali Cihaz üzerinden gerçekleştirilecek. Böylece hem ödeme süreci tek merkezde toplanacak hem de gelirler dijital olarak kayıt altına alınacak.
Teknik denetim ve anlık bildirim
Cihazların teknik yeterliliği sıkı şartlara bağlandı. Test ve onay süreçlerinde TÜBİTAK ve Türk Standardları Enstitüsü devrede olacak. GPS kaydı tutma, güvenli iletişim protokolleri kullanma ve taksimetreyle eş zamanlı çalışma zorunlu tutuluyor.
Ayrıca cihazların üretimi, satışı, devri ve hurdaya ayrılması gibi tüm işlemler Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine anlık olarak bildirilecek. Böylece denetim süreci dijital ortamda izlenebilir hale gelecek.
Uygulama üzerinden çağrılan taksiler de kapsamda
Düzenleme, mobil uygulama üzerinden taksi çağırma hizmeti sunan platformları da kapsıyor. Bu şirketler, sisteme kayıtlı taksilerin bilgilerini ve finansal verilerini 15 gün içinde Gelir İdaresi Başkanlığı’na bildirmekle yükümlü olacak. Amaç, dijital platformlar üzerinden yapılan yolculukların da kayıt altına alınması.
Yükümlülüklere uymayan taksiciler, cihaz üreticileri, servis sağlayıcıları ve bankalar hakkında Vergi Usul Kanunu’nun ceza hükümleri uygulanacak.
Komisyon tartışması sürüyor
Kartla ödeme zorunluluğu getirilirken, en çok merak edilen başlık ise komisyon meselesi oldu. Bazı POS şirketlerinin internet sitelerinde 200 TL üzeri ödemelerden yaklaşık yüzde 11 oranında “hizmet ücreti” alındığı bilgisi yer alıyor.
Tüketici örgütleri bu uygulamanın hukuka aykırı olduğunu savunuyor. 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’nun 17. maddesine göre, üye işyerleri kart kullanımı nedeniyle komisyon veya benzeri bir ad altında ek ücret talep edemiyor. Aksi durumda sözleşmenin feshi ve bir yıl süreyle yeni sözleşme yasağı söz konusu.
Tüketiciler Derneği Genel Başkanı Levent Küçük, kart komisyonu ödeyen yolcuların fişlerini saklayarak Tüketici Hakem Heyeti’ne başvurabileceğini açıklamıştı. Benzer şekilde, kredi kartı komisyonu alan bazı araç muayene istasyonlarına karşı açılan davalarda da iade kararları verilmişti.
Ancak Taksi Mali Cihaz uygulamasıyla birlikte bu komisyon uygulamasında değişiklik olup olmayacağı henüz netleşmedi. 13 Şubat’ta Resmi Gazete’de yayımlanan tebliğde bu konuda özel bir düzenleme yer almıyor. Konuyla ilgili olarak Bakanlık ve Gelir İdaresi cephesinden de henüz resmi bir açıklama yapılmış değil.
