Üretici ile Market Arasındaki Fiyat Makası Açıldı
Mutfaktaki maliyet artışları sürerken, çiftçinin emeği ile tüketicinin markette ödediği rakamlar arasındaki fark tarihin en geniş seviyelerine ulaştı. Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) ekim ayı raporuna göre, üretici ile market arasındaki fiyat farkı yüzde 999,2 ile en fazla limonda görüldü. Üreticide 3 lira 90 kuruş olan limon markette 42 lira 87 kuruşa satılırken, limondaki bu farkı yüzde 333,6 ile kuru incir, yüzde 282,7 ile havuç, yüzde 233,2 ile elma ve yüzde 232,8 ile fındık izledi. Raporda, üreticide 135 lira olan kuru incirin markette 585 lira 41 kuruşa, 12 lira 50 kuruş olan havucun 47 lira 84 kuruşa, 21 lira 66 kuruş olan elmanın 72 lira 17 kuruşa ve 350 lira olan fındığın ise bin 164 lira 77 kuruşa alıcı bulduğu kaydedildi. Konuyla ilgili değerlendirmeler için ekonomi yönetimine fon uyarısı ve benzeri açıklamalar yakından takip ediliyor.
Ekim Ayında En Fazla Artan ve Düşen Ürünler
Ekim ayında markette incelenen 36 ürünün 25'inde fiyat artışı, 11'inde ise fiyat düşüşü yaşandı. Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 62,9 ile domates oldu. Domatesi yüzde 35,2 ile sivri biber, yüzde 34,1 ile mısırözü yağı, yüzde 32 ile salatalık ve yüzde 27,9 ile yeşil soğan takip etti. Markette fiyatı en çok düşen ürün ise yüzde 16,5 ile limon oldu. Üreticide ise 28 ürünün 15'inde fiyat artışı, 9'unda düşüş görüldü, 4 ürünün fiyatında ise değişim olmadı. Üreticide fiyatı en fazla artan ürün yüzde 76,1 ile domates olurken, en çok ucuzlayan ürün yüzde 44,3 ile limon olarak kayıtlara geçti.
Girdi Maliyetlerindeki Artış Sürüyor
TZOB verilerine göre, tarımsal girdi maliyetlerindeki yükseliş devam etti. Mazot fiyatı son bir yılda yüzde 73,4, aylık bazda ise yüzde 3,5 arttı. Ekim ayında bir önceki aya göre ÜRE gübresi yüzde 3, DAP gübresi yüzde 2,5 ve 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 2 zamlandı. Gübre fiyatlarının yıllık artışı yüzde 18,3 ile yüzde 67,7 arasında değişirken, elektrik fiyatlarındaki yıllık artış yüzde 25,1, tarım ilaçlarındaki artış ise yüzde 27,7 olarak belirlendi. Ayrıca süt yemi yüzde 6,6 ve besi yemi yüzde 6,5 oranında zamlandı.
Fiyat Değişimlerinin Nedenleri
TZOB, zeytinyağı fiyatlarındaki düşüşü yeni hasat dönemiyle birlikte zeytin arzının artmasına, limondaki gerilemeyi erkenci çeşitlerin hasadının sürmesine, patates fiyatlarındaki düşüşü ise depo fazlası ürünlerin düşük fiyattan piyasaya sunulmasına bağladı. Domates, salatalık, yeşil soğan, sivri biber ve kabaktaki fiyat artışlarının ise tarla üretiminden sera üretimine geçiş sürecinden kaynaklandığı ifade edildi.
Kaynak: Birgün
