Uluslararası Para Fonu’ndan Türkiye’nin Mali Yapısına Değerlendirme
Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından yayımlanan Mali Şeffaflık Değerlendirmesi, Türkiye'nin kamu maliyesi yönetiminde zıt iki tabloyu gözler önüne serdi. Değerlendirme süreci tamamlanan yaklaşık 40 ülke arasında üst sıralarda yer alan Türkiye, mali şeffaflık alanında son 10 yılda önemli ilerleme kaydetti.
IMF'nin değerlendirmesinde, mali istatistiklerin geliştirilmesi, program bütçe uygulaması ve uluslararası kamu muhasebesi standartlarının hayata geçirilmesi gibi ölçütlere uyum sağlanması dolayısıyla olumlu not verildi. Türkiye, IMF'ye en iyi hesap veren ülke konumunda bulunurken yurttaşlar şeffaf olmayan ekonomi yönetimi nedeniyle eleştirilerini sürdürüyor.
Türkiye Varlık Fonu ve Deprem Harcamaları Uyarısı
Olumlu tablonun yanı sıra rapor, kamu maliyesinin kritik başlıklarında üç ayrı uyarıya yer verdi. İlk uyarı Türkiye Varlık Fonu (TVF) ile ilgili yapıldı. TVF bünyesinde Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'nın (GSYH) yüzde 29'u değerinde kamu varlığı bulunmasına rağmen, bu büyüklüğün tamamının mali raporlarda yer almadığı vurgulandı.
İkinci kritik başlık ise 6 Şubat depremlerinin ardından yapılan harcamaların raporlanması oldu. Deprem bağlantılı harcamaların 2023 yılında GSYH'nin yüzde 3,6'sına, 2024 yılında yüzde 1,7'sine ve 2025 yılında yüzde 0,8'ine karşılık geldiği belirtildi. Ancak IMF, bu rakamların ödenekler açısından doğru olduğunu ancak fiili harcamaların gerçekleştiği zamanı doğru yansıtmadığını bildirdi.
TOKİ ve Kur Korumalı Mevduat Detayları
Üçüncü uyarı ise Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nın (TOKİ) mali bilgilerinin raporlanmaması üzerine geldi. TOKİ'nin kendi mali tablolarının kamuya açık olmadığı ve kurumun Sayıştay denetiminde şartlı görüş aldığı raporda yer aldı. Ayrıca TOKİ harcamaları için yıllık raporlama talep edildi.
Raporda Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulamasına da değinildi. Kamunun KKM nedeniyle GSYH'nin yüzde 8'ine kadar ulaşan bir kur riski üstlendiği hesaplandı. Bu riskin GSYH'nin yüzde 4,2'sine denk gelen bir maliyete dönüştüğü ve Merkez Bankası özkaynaklarının GSYH'nin yüzde 2,9'u kadar negatif seviyeye gerilemesine yol açtığı ifade edildi.
Kaynak: Birgün
