Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) düzenlemesinden yararlanamayan çalışanların gündeminde olan kademeli emeklilik modeli, kamuoyunda yeniden tartışılmaya başladı. 8 Eylül 1999’dan sonra sigortalı olduğu için EYT kapsamı dışında kalanlar için önerilen modelde, emeklilik yaşının işe giriş tarihine göre basamaklı biçimde artırılması talep ediliyor.
43-53 Yaş Aralığında Kademeli Formül
Tartışmaların odağında, EYT’nin sınırını bir gün, birkaç ay ya da birkaç yıl farkla kaçıran çalışanlar bulunuyor. Bu kesimin talepleri çeşitli dernekler aracılığıyla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na iletiliyor. Önerilen modellerde, 1999-2000 yılları arasında işe başlayan kadınların 43, erkeklerin ise 45 yaşında emekli olabilmesi isteniyor. İşe giriş tarihi ilerledikçe emeklilik yaşının kademeli olarak yükselmesi öngörülen sistemde, üst sınır kadınlarda 51, erkeklerde ise 53 yaşına kadar çıkabiliyor.
EYT’den Temel Fark: Yaş Şartı Tamamen Kalkmıyor
EYT düzenlemesi, 8 Eylül 1999’dan önce işe girenlerin herhangi bir yaş şartı aranmaksızın emekli olabilmesine imkân tanımıştı. Kademeli emeklilik talebinde ise durum farklı; yaş şartının tümüyle kaldırılması değil, işe giriş yılına göre esnetilerek belirli kademeler halinde uygulanması isteniyor. Böylece “ya hep ya hiç” yaklaşımı yerine, farklı dönemlerde çalışma hayatına başlayanlar için aşamalı bir emeklilik takvimi öneriliyor.
Model Henüz Yasalaşmadı
Kademeli emeklilik şu an için yasal bir düzenleme değil; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na iletilmiş bir öneri aşamasında bulunuyor. Uzmanlar, Türkiye’nin nüfus yapısı ve mevcut ekonomik koşulları göz önüne alındığında 40’lı yaşlarda emekliliğe imkân tanıyacak bir sistemin mali sürdürülebilirliği konusunda ciddi çekinceler taşıdığını belirtiyor. Bu nedenle kademeli emekliliğin kısa vadede yasalaşmasının zor görüldüğü ifade ediliyor.
